Christiaan Levelt
Home > Wat wij doen > Onderzoekers faciliteren > Christiaan Levelt

Wie is Christiaan Levelt
Christiaan Levelt is sinds 1 januari 2024 de nieuwe directeur van het Nederlands Herseninstituut. Daarnaast is hij groepsleider bij het instituut.
Levelt’s team onderzoekt hoe ons brein visuele informatie verwerkt en hoe ons brein leert. Daarbij staat de plasticiteit van ons brein centraal: het vermogen van onze hersenen om zich aan te passen en te veranderen gedurende ons hele leven.

Huidige functies
- Functie 1
- Functie 2
Opleiding
Opleiding
Expertise
Expertise
Publicaties
- https://herseninstituut.nl/publicaties/...
Social media
- @onderzoeker
- @onderzoeker
- @onderzoeker
Wikipedia
- https://nl.wikipedia.org/wiki/...
Boeken
- Boek 1 + uitgever
- Boek 2 + uitgever
Prijzen
Prijs 1
Onverwachte plasticiteit
Een leven lang leren
‘Kinderen leren heel goed tijdens kritische periodes; de ‘nu of nooit’-fasen waarin
ze, bijvoorbeeld, moeten leren spreken of goed zien omdat dat daarna niet meer
lukt. Deze periodes zijn bijzonder omdat zogenoemde feedforward-verbindingen,
die ervoor zorgen dat informatie direct binnenkomt, zich nog sterk kunnen
aanpassen. Maar als mijn 8-jarige dochter iets moet lezen en ik ook, onthoud ik het
beter doordat ik het – dankzij zogenoemde feedback-verbindingen – gemakkelijker
in context kan plaatsen. Dat werkt als volgt.
‘De cortex krijgt informatie vanuit de thalamus, een evolutionair oud hersengebied,
maar ook vanuit de hogere, modernere hersengebieden. De thalamus geeft
veel directe informatie (feedforward-informatie) door, terwijl de hogere
hersengebieden contextuele informatie (feedback-informatie) leveren. Deze twee
informatiebronnen worden geïntegreerd, waardoor we nieuwe informatie in context
kunnen plaatsen. Bijvoorbeeld: een jager die vogels wil schieten, heeft de eerste
keer moeite om vogels in bomen te spotten. Maar hoe vaker hij in het bos komt, hoe
beter hij daarin wordt. Dat noemen we perceptueel leren, en in dat proces spelen
feedback-verbindingen een heel belangrijke rol. Deze vorm van leren blijft het hele
leven behouden.
‘Als je wilt leren, moet je – net zoals een kind – openstaan voor alle informatie om
te weten wat relevant voor je is. Andersom, bij het uitvoeren van een routinetaak,
wil je alleen die informatie hebben die daarvoor noodzakelijk is. De rest mag geblokt
worden. In je brein zijn er dus voortdurend hersencellen actief om informatie te
remmen en te ontremmen, afhankelijk van wat je op welk moment wilt leren.
‘Om te kunnen leren, moeten je hersenen plastisch zijn, want alleen een plastisch
brein is in staat om nieuwe input op te slaan in de juiste context. Maar waar komt
die plasticiteit vandaan? Welke rol is er weggelegd voor respectievelijk de cortex en
de thalamus?
‘Nobelprijswinnaars (1981) David Hubel en Torsten Wiesel stelden zo’n veertig jaar
geleden op basis van hun onderzoek bij katten en apen, dat alle plasticiteit in de
cortex zit. Maar wij zagen in ons lab in muizen dat remmende cellen in de thalamus
cruciaal zijn voor de plasticiteit in de cortex. Want als we deze zogenoemde
thalamische inhibitie (remming) uitschakelden, ontstond er in de cortex een sterk
verminderde plasticiteit.
‘Onze hypothese is dat de thalamus en de cortex continu met elkaar in gesprek
zijn; er is sprake van een soort loop die ervoor zorgt dat het circuit steeds wordt
aangepast. Dat gesprek begint in de thalamus. Als je het daar uitzet, krijg je maar
een gedeeltelijke plasticiteit in de cortex. De thalamus is dus niet de motor van de
plasticiteit: we denken dat processen in de thalamus én in de cortex daar allebei
deels verantwoordelijk voor zijn. Op welke manier die twee processen afhankelijk
zijn van elkaar en samen zorgen voor plasticiteit, is een vraag die we verder moeten
onderzoeken.
‘Een antwoord vinden op die vraag is belangrijk, omdat nu iedereen in de cortex
kijkt bij het ontwikkelen van therapeutische interventies om de plasticiteit van
volwassen hersenen te behouden of te vergroten. Maar misschien is het voor het
succes van een interventie wel heel belangrijk om de thalamus daarin mee te
nemen.’
Voor wie en hoe
Inzicht in de hersenprocessen die een rol spelen bij
informatieverwerking, helpt ons om te begrijpen op
welke manieren we in de verschillende fasen van ons
leven leren. Tot nu toe hebben wetenschappers hiervoor
vooral de cortex bestudeerd, maar ook de evolutionair
oude thalamus speelt hierbij een verrassende en
cruciale rol. Een nieuw inzicht dat gevolgen kan hebben
voor therapeutische interventies die zijn gericht op het
behouden of vergroten van de plasticiteit van
de hersenen.

