Op 18 december 2024 vond in de iconische locatie De Bazel in Amsterdam een bijzonder evenement plaats ter gelegenheid van het 80e verjaardag van professor Dick Swaab, een pionier in de neurowetenschappen. Het evenement, genaamd “Ons Kwetsbare Brein”, werd druk bezocht door ruim 300 gasten, waaronder familie, vrienden, oud-collega’s, donateurs en andere betrokkenen uit het veld van hersenonderzoek.
Het doel van de avond was tweeledig: een eerbetoon aan de indrukwekkende carrière van Dick Swaab en de lancering van twee belangrijke initiatieven. De eerste is de aftrap van de lezingenreeks “Ons Kwetsbare Brein”, en de tweede was de oprichting van de Dick Swaab Award, een prijs die jonge onderzoekers in het veld van de neurowetenschappen zal aanmoedigen en ondersteunen.
Het evenement begon met een warm welkom van de gastvrouw, Thessa, die het publiek herinnerde aan de waarde van tijd en de impact van Swaab’s levenswerk. Swaab’s onderzoek naar de neurobiologie van het brein heeft wereldwijd veel invloed gehad, met zijn boeken vertaald in diverse talen en miljoenen exemplaren verkocht. De aanwezigen werden daarna getrakteerd op een inspirerende film over Swaab’s carrière, getiteld “Dick Swaab – Een Levenswerk”, waarin enkele van zijn grootste wetenschappelijke prestaties werden belicht.
Na de film ging Dick Swaab zelf in gesprek met journalist Cisca Dresselhuys, waarna ook neuropsycholoog Prof. Erik Scherder aan het gesprek deelnam. De drie bespraken de fascinerende wereld van hersenonderzoek en de vraag: “Use it or Lose it?” – een centraal thema in het werk van Swaab.
Vervolgens werd er kort stilgestaan bij het werk van het Nederlands Herseninstituut en de Nederlandse Hersenbank. Prof. Christiaan Levelt, directeur van het Nederlands Herseninstituut, en Prof. Inge Huitinga, directeur van de Hersenbank, gaven inzicht in de toekomst van hersenonderzoek en de belangrijke stappen die worden gezet in het begrijpen van hersenziekten.
Een ander hoogtepunt van de avond was de uitreiking van de allereerste Dick Swaab Award. Deze prijs werd toegekend aan een veelbelovende jonge onderzoeker, dr. Luuk de Vries, wiens werk zich richt op het moleculaire mechanisme achter de vraag waarom het brein kan worden beïnvloed door mentale activiteit en hoe dit de voortgang van Alzheimer kan vertragen.
Na deze uitreiking volgde een presentatie door Prof. Erik Scherder, die het belang van hoop en positiviteit in de wetenschap benadrukte, vooral in de context van hersenaandoeningen. Zijn lezing werd met enthousiasme ontvangen door het publiek.
Het evenement werd afgesloten met een verrassingsmoment: de overhandiging van het Liber Amicorum, een boek ter ere van Dick Swaab, dat zijn indrukwekkende carrière en wetenschappelijke bijdragen vereeuwigt. Het boek werd overhandigd door Deborah Alfarez aan Swaab, die zichtbaar geroerd was door dit gebaar.
De gehele avond was onder muzikale begeleiding van Cor Bakker, dit maakte de avond extra speciaal.
Het succes van de avond weerspiegelt de blijvende impact van Dick Swaab op zowel de neurowetenschappen als op de bredere maatschappij. Het was een avond die niet alleen zijn verleden eerde, maar ook de toekomst van hersenonderzoek en de inspiratie voor volgende generaties onderzoekers. Het belooft dan ook een terugkerend evenement te worden, dat niet alleen in Amsterdam maar ook op andere plekken in Nederland zal plaatsvinden.
