Wat gebeurt er in het brein van een puber?

Samenvatting

Gesprek tussen 2 van de bekendste onderzoekers van Nederland. Erik Scherder stelt een veelgestelde lezersvraag aan Dick Swaab: Wat gebeurt er in de hersenen tijdens de puberteit?

(Door op onderstaande video te klikken, accepteer je dat er cookies worden geplaatst door YouTube.)

Lezersvraag over puberhersenen

Erik: Dick, wat gebeurt er nou in de hersenen tijdens de puberteit?

Dick: Nou, tijdens de puberteit dan stijgen de hormoonspiegels en geslachtshormoonspiegels. En die activeren systemen die vroeg in de ontwikkeling zijn vastgelegd in de hersenen. En daardoor komt ons gedrag tot expressie. Ons seksueel gedrag. Ons agressief gedrag.

Maar als je kijkt in de hersenen, waar de hersenen gevoelig zijn voor die geslachtshormonen, dan is het antwoord van voor naar achter:
Alle gebieden zijn verantwoordelijk voor de gevoeligheid voor de geslachtshormonen.

En dat betekent dat het kind moet leren omgaan met een totaal ander functionerend brein. Dat kan leiden tot experimenteren, bijvoorbeeld met drugs en alcohol. Maar het leidt ook tot het verkennen van de mogelijkheden, nieuwe mogelijkheden. En het vernieuwt de maatschappij op die manier.”

Erik: Ja, want dat exploratieve gedrag, dat opzoeken van je grenzen, is juist wat je elk kind zou gunnen.  Dat is voor de ontwikkeling heel gunstig juist hè?”

Dick: Ja, voor hun, maar ook voor de maatschappij. Want iets nieuws moet je van ons niet meer verwachten…
Maar zij moeten de maatschappij vernieuwen.”

Erik: Ja, dus je gunt eigenlijk elk kind wel dat het in een omgeving kan opgroeien die dat kind ook uitdaagt. Waarvan dat kind denkt: Daar ga ik tegenaan! Als je kijkt naar de ontwikkeling van dat kind nu, maar ook voor hun toekomst.”

Dick: Ja, maar je moet ook zien dat er risico’s zijn. En wanneer het kind dan in aanraking komt met politie en justitie, dan moet je oplossingen zoeken die niet voor de rest van het leven schade berokkenen aan het kind.”

Erik: En daar bedoel je mee?”

Dick: Dat er moet gekeken worden hoe herhaling te voorkomen is van gedrag wat niet te accepteren is.
Aan de andere kant moet de scholing en de opleiding moeten zo min mogelijk onderbroken worden.”

Erik: Dus je zegt eigenlijk: de strafmaat is essentieel voor de kans dat het kind verder kan doorgroeien, kan ontwikkelen.
En dat gedrag wordt juist op die manier niet nog een keer vertoond.”

Dick: Ja en dan niet alleen de strafmaat, maar ook het soort straf. Dat moet vooral gericht zijn op voorkomen van herhaling.”

Verschillende onderzoeken richten zich nu op de verandering van de hormoonhuishouding tijdens de menopauze. Dat is eigenlijk hetzelfde proces, maar dan andersom. Ook dan moeten de hersenen leren omgaan met een grote verandering.