Fundamenteel hersenonderzoek is één groot avontuur. Het vraagt tijd, geduld en veel kleine stappen. Want voordat we begrijpen waarom een bepaald eiwit functioneert of waarom een hersencel afsterft, is jarenlang onderzoek nodig. Daar kunt u op 2 manieren bij helpen…
Erik Scherder: Hersenonderzoek is één groot avontuur. Het vraagt tijd, geduld en veel kleine stappen. Want voordat we begrijpen waarom een bepaald eiwit functioneert of waarom een hersencel afsterft, is jarenlang onderzoek nodig. Daarbij werken we samen met de Nederlandse Hersenbank. Inmiddels hebben 5.000 mensen hun hersenen gedoneerd aan de wetenschap. Deze donaties helpen onderzoekers om hersenaandoeningen beter te begrijpen en uiteindelijk te kunnen behandelen. Ook financiële steun is onmisbaar. Iedere donatie gaat direct naar het onderzoek.
Hersendonatie en orgaandonatie zijn twee verschillende zaken. Wanneer je hersendonor bent, doneer je na overlijden je hersenen om bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek. Hiervoor registreer je je bij de Nederlandse Hersenbank. Wanneer je orgaandonor bent, doneer je na overlijden organen en/of weefsels die getransplanteerd kunnen worden in patiënten. Hiervoor registreer je je bij het Nationale Donorregister. Wanneer je orgaandonor bent, doneer je dus niet automatisch ook je hersenen.
Ja, dit kan. Als je zowel hersendonor als orgaandonor bent en het na overlijden mogelijk is om je organen te doneren, dan zal de Hersenbank zich terugtrekken en de hersendonatie niet doorgaan. Met het doneren van organen red je immers direct een mensenleven. Echter, niet in alle gevallen is orgaandonatie mogelijk. Dit is afhankelijk van bijvoorbeeld doodsoorzaak en leeftijd.
Hersendonatie via de Nederlandse Hersenbank draagt bij aan de ontwikkeling van betere behandelmethoden in de toekomst, en dus aan een betere kwaliteit van leven bij mensen met hersenziekten en hun naasten. Door hersenonderzoek na overlijden kan er een nauwkeurige diagnose worden gesteld. Voor de uiteindelijke diagnose dient er in het hersenweefsel gekeken te worden. In sommige gevallen komt de diagnose die bij leven was gesteld niet overeen met de diagnose die na overlijden vastgesteld wordt. Daarom is het erg belangrijk dat er na overlijden in het hersenweefsel gekeken kan worden en er verder onderzoek naar neurologische en psychiatrische ziekten gedaan kan worden.
De Hersenbank stelt het verkregen hersenweefsel geanonimiseerd beschikbaar aan de onderzoekers van het Nederlands Herseninstituut maar ook aan wetenschappers over de hele wereld. Sinds 1985 heeft de Hersenbank al hersenweefsel uitgegeven aan 1600 onderzoeksprojecten in 75 landen.
De Hersenbank vindt het belangrijk dat het hersendonorschap in goed overleg met naasten tot stand komt. Daarom zal de Hersenbank zonder medeondertekening geen obductie uitvoeren. Je mag zelf bepalen welke (meerderjarige) persoon je hiervoor wilt aanwijzen. Vaak is het de echtgeno(o)t(e), geregistreerd partner of andere levensgezel. Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een kind of een andere verwant of erfgenaam, een goede vriend(in), je huisarts of iemand die de zorg voor de uitvaart op zich neemt.
Jazeker, je kunt dit zonder opgave van de reden aan ons doorgeven.
Alle kleine beetjes helpen, dus dit heeft zeker zin. Naast hersendonatie is het ook mogelijk om de Hersenbank te steunen in de vorm van een financiële bijdrage. De Nederlandse Hersenbank heeft geen winstoogmerk en donaties via Stichting Vrienden van het Herseninstituut zijn fiscaal aftrekbaar vanwege de ANBI status.
De ziekte van Alzheimer, MS, amyotrofische laterale sclerose (ALS), de ziekte van Parkinson, MSA, Narcolepsie, erfelijke neuro-ontwikkelingsstoornissen, familiaire dementie, de ziekte van Huntington, neurocoeliakie, encefalitis, het chronisch vermoeidheid syndroom (ME/CVS), Schizofrenie en/of psychosen, Bipolaire stoornis, Ernstige depressie, Obsessieve compulsieve stoornis, Posttraumatische stressstoornis, Autisme en Autismespectrumstoornissen, ADHD.
Doordat er vanaf de start van de Hersenbank hersenweefsel wordt verzameld van donoren met de ziekte van Alzheimer beschikken we al over veel weefsel met deze ziekte. We zijn wel op zoek naar (jonge) controledonoren, donoren met psychiatrische ziekten, Multiple Sclerose (MS), de ziekte van Huntington, het chronisch vermoeidheid syndroom (ME/CVS, multisysteem atrofie (MSA).
Nee, er zijn ook hersenbanken in andere landen zoals in Engeland of China. Wij zijn wel de snelste hersenbank ter wereld waardoor de kwaliteit van het hersenweefsel van sublieme kwaliteit is.
Eén hersendonatie kost ruim € 12.000. Dit betreft alle kosten voor het informeren en registreren van donoren. Mogelijk maken dat obducties dag en nacht en zo snel mogelijk plaatsvinden. Het in kaart brengen van het hersenweefsel in een laboratorium en het beschikbaar maken van weefsel voor onderzoekers wereldwijd.
Deze vinden plaats in het Amsterdam UMC, locatie VUmc. De Hersenbank regelt het transport daar naartoe.
Ja, zelfs een opbaring is nog mogelijk. Er is nauwelijks iets te zien van de ingreep.
Met één brein worden heel veel onderzoeksprojecten gefaciliteerd. Het brein wordt in stukjes verdeeld en de stukjes brein die niet uitgegeven worden aan onderzoekers blijven bewaard. Soms wordt er met nieuwe technieken wederom naar het bewaarde weefsel gekeken en kan dit alsnog tot nieuwe inzichten leiden.
