Depressiviteit is een groot probleem. Dagelijks zijn er 6 mensen die zelfmoord plegen in Nederland en 20 mensen die een poging doen. Dit zijn schokkende getallen. Veel mensen zoeken, gelukkig, hulp bij psychologen en andere medische professionals. Echter, dit is dweilen met de kraan open. Wat als we weten waar in het brein depressie en suïcide ontstaan? Dan kunnen we in plaats van symptomen bestrijden, de oorzaak aanpakken. Dat is wat Lin Zhang met haar onderzoek bij het Herseninstituut wil bereiken.
Lin Zhang begon haar werk als forensisch patholoog in China. Een van haar taken was het vaststellen van de doodsoorzaak van overledenen. Helaas blijkt een deel van de doodsoorzaken niet traceerbaar. Stel je voor, je verliest iemand, maar vervolgens is het niet duidelijk waaraan diegene is overleden. Is het zelfdoding? En zo ja? Waarom? Nabestaanden zitten vaak met de handen in het haar omdat ze geen weet hadden van de suïcidale gedachten van hun naasten toen deze nog leefden. Wanneer er een manier is om na de dood vast te stellen dat er sprake was van depressie of zelfmoordneigingen levert dit vaak rust op voor de nabestaanden. Met dit doel voor ogen, startte Lin haar promotieonderzoek.
Update 9/9/25: uitzending van NTR Focus over dit onderzoek
Menselijk materiaal van De Nederlandse Hersenbank
In China is er weinig menselijk hersenmateriaal om mee te werken. In Nederland is er de Hersenbank waar maar liefst 5000 breinen zijn opgeslagen. Genoeg materiaal om mee te werken dus. Dit is de reden dat Lin haar onderzoek wilde doen in Nederland aan het Herseninstituut. Sinds oktober 2016 werkt ze onder de vleugels van professor Dick Swaab aan de vraag welke hersengebieden de kwetsbaarheid voor zelfmoord bepalen.
Depressie en suïcide aantonen in de hersenen
De afgelopen jaren is Lin op baanbrekende conclusies gestuit. Zo hebben mensen met depressie en suïcidale gedachten afwijkende cellen in bepaalde hersengebieden. Ook bleek dat mensen met suïcidale neigingen weer andere afwijkende cellen hebben dan diegene zonder. In de hersenen kun je dus: 1. Zien of iemand depressief is of niet. En 2: Zien of deze persoon in staat is tot zelfdoding. Deze zogenaamde ‘markers’ zijn zichtbaar bij verschillende psychiatrische aandoeningen. Echter, hoeft niet iedereen met suïcidale neigingen een psychiatrische aandoening te hebben. Uit Lins onderzoek kwam naar voren dat beide groepen deze afwijkende cellen hebben.
Het probleem aanpakken
Stap 1 van haar doel is hiermee geslaagd: het aantonen van depressie en suïcide in de hersenen. Maar Lin wil door naar stap 2: de behandeling. De huidige behandeling van depressie is eigenlijk schieten met hagel; de gehele hersenen worden platgelegd! Beter is het om alleen die cellen aan te pakken die afwijken. Dat is waar Lin nu mee bezig is. Sinds haar start in 2016 is ze al ver gekomen, maar het frustreert haar dat ze in die jaren nog niet dé oplossing heeft gevonden. Ze wil sneller gaan. Om haar onderzoek te kunnen blijven doen, is ze afhankelijk van geldbronnen. Het blijkt erg lastig om financiering te krijgen voor onderzoek naar suïcide. Dit heeft deels te maken met het taboe dat, geheel onterecht, nog rondom depressie en zelfdoding hangt. Door te doneren, kun je bijdragen aan dit mooie doel. Wil je meehelpen? Dan kan dit hier.
Troost bieden aan nabestaanden
Niet alleen is het onderzoek van Lin van belang voor de behandeling, maar ook voor nabestaanden. Door deze kennis is het nu mogelijk om na het overlijden vast te stellen of er sprake was van depressie en zelfmoordneigingen. Natuurlijk neemt dit het verdriet niet weg, maar het helpt wel bij het verwerkingsproces om te weten wat de oorzaak is. Zelfdoding heeft een enorme nasleep. Nabestaanden gaan vaak bij zichzelf te rade: wat heb ik fout gedaan? Had ik dit kunnen zien? Nu we weten dat de depressie en zelfdoding een gevolg zijn van afwijkende hersencellen, weten we dat veel gevallen los staan van externe factoren. De ‘fout’ ligt hierdoor niet bij nabestaanden. Dit biedt een klein sprankje hoop in een donkere periode ondervond ook Monique Kroon. Haar verhaal lees je hier. Of lees meer over over de diverse onderzoeken die het Nederlands Herseninstituut doet naar depressie en suïcide.
Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl.